Kariyer Rehberi

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ İNSAN KAYNAKLARI VE KARİYER YÖNLENDİRME MERKEZİ İŞ ARAMA TEKNİKLERİ

 

İŞ ARARKEN

Bu çalışmanın amacı, mezun olmuş ya da olmak üzere olan Başkent Üniversitesi öğrencilerine, iş yaşantısına geçiş döneminde yardımcı olacak bazı bilgileri sunmak ve beceriler kazandırmaktır.

Artan rekabet ortamına ek olarak, yaşanan kriz sonucunda iyi iş bulabilmek, gerçekten bilinçli bir çaba ve bilgi gerektirmektedir.

Birey çalışmak istediği ortamı, kuruluşu ve sektörü belirlerken, kendi bireysel özelliklerini, zayıf ve güçlü yönlerini de göz önünde bulundurmalıdır. Bireysel çalışmaktan hoşlanan bir kişinin ekip çalışması gerektirecek bir projede görev alması ya da bilgisayarla çalışmaktan zevk alan bir bireyin yoğun insan ilişkileri gerektirecek bir bölümde çalışması, verimliliği düşüreceği gibi kişileri de mutsuz edecektir.

Çalışmak istenen kuruluşlara başvurular;

  • Gazete/dergi ilanları
  • Tanıdık referansı
  • Danışmanlık şirketleri
    •
  • Üniversitelerin kariyer günleri
    •
  • Bireysel başvurular ve
  • Internet

         vasıtası ile olabilir.

Ne kadar çok yere başvurulursa iş bulabilme olasılığı o kadar çok artar. Bazı kuruluşlar kendi iş başvuru formunun doldurulmasını isterken, bazı kuruluşlar da bir özgeçmiş ile başvurulmasını isterler.İyi  bir özgeçmiş hemen iş teklifi değil ama mülakata çağrılmayı sağlayabilir. Türkiye’de istatistiği yapılmasa da çok sayıda özgeçmiş alan büyük kuruluşların insan kaynakları bölümleri ya da işverenler özgeçmişlere çok kısa bir süre bakarak anahtar kelime ararlar. Eğer bu anahtar kelimeyi bulurlarsa daha dikkatli bakarlar ve okurlar. İstedikleri gibi bir eleman olduğuna inandıkları kişilerin özgeçmişlerini bir kenara ayırırlar.Yazım hatalarıyla dolu, özensiz, uzun ve okunması zor özgeçmişler geçersiz olarak nitelenir ve bir daha hiç göz önünde bulundurulmazlar.

Özgeçmiş hazırlamaya başlamadan önce, hedefinizi belirlemeli ve bu hedefe yönelik olarak özgeçmişinizi hazırlamalısınız. Belli bir pozisyona başvuruda bulunuyorsanız, özgeçmiş o işin gerekliliklerine göre hazırlanmış olmalıdır. Yani tek ve standart bir özgeçmiş yerine, işin özelliklerine göre şekillendirilmiş özgeçmişler daha başarılı sonuçlar verecektir.

İyi bir özgeçmiş yazmak için neler yapılmalıdır?

  • Standart (A4)iyi kalite beyaz bir kâğıt kullanılmalı
  • Kısa ve öz olmalı
  • Bilgisayarda veya daktiloda yazılmalı
    •
  • Bölüm başlıkları büyük harflerle kalın (bold) bir şekilde yazılmalı
  • Satır araları çok sık olmamalı
  • Cümleler kısa olmalı, kişisel özellikler üçüncü tekil şahıs kullanılarak ifade edilmelidir. Örneğin,"çok iyi İngilizce çeviri yapar."
  • Bilgi ve beceriler ön plana çıkarılmalıdır.
  • Mutlaka dürüst olunmalı ve doğru bilgiler verilmelidir.

Yapılmaması gerekenlerin başında,boy, kilo gibi kişisel bilgiler ile istenen ücretin belirtilmesi gelmektedir.

özgeçmiş hazırlarken nelerden bahsetmeliyiz?

  • kimlik bilgisi:

İyi bir özgeçmiş kimlik bilgileri ile başlamalıdır. Adı, soyadı ve doğum tarihinin yanı sıra en son geçerli olan adres, telefon, varsa GSM ve e-posta adresini içermelidir.

  • amaç:

Bu kısmın özgeçmişte bulunması gerekli değildir. Ancak özel bir hedef varsa bu bölümde ifade edilebilir. Örneğin:Satış temsilcisi olmak, mühendis olarak Ar-Ge bölümünde çalışmak gibi.

  • eğitim:

Yeni mezunlar doğal olarak fazla iş deneyimine sahip olmadıkları için özgeçmişte eğitim kısmının özellikle öne çıkarılması uygun olur. Sahip olunan akademik dereceler en son tarihten geriye doğru alan ve okul belirtilerek yazılır. (PhD, MS, MA, lisans, ön lisans gibi) Akademik burs ya da ödül alınmışsa belirtilir. (Başkent Üniversitesi Akademik Teşvik Bursu,yüksek şeref öğrencisi,şeref öğrencisi gibi). Başvurulan iş için yarar sağlayacağına inanılan ders ve projeler yazılabilir. İsteğe bağlı olarak mezun olunan lise de belirtilebilir. Ancak talep edilmedikçe lise öncesi eğitim bilgilerinin verilmesine gerek yoktur.

  • iş deneyimi:

Yapılan tam zamanlı, yarı zamanlı işler ve stajlar yine en son tarihten geriye doğru, çalışılan kuruluş adı, bölümü, üstlenilen görev ve sorumluluklar da belirtilerek yazılmalıdır. İş tanımları (bir işin ya da görevin gerektirdiği sorumluluklar) üçüncü tekil şahıs veya öznesiz cümlelerle ifade edilmelidir.(....... otelinde resepsiyonist olarak çalıştı veya ........ otelinin resepsiyon bölümünde check-in, check-out işlerinin yapılması  gibi.)

  • beceri ve yetenekler:

İş yaşamıyla ilgili olarak avantaj sağlayabilecek beceri ve yetenekler bu bölümde belirtilmektedir. Bilinen bilgisayar uygulamaları, kullanım sistemleri ve programlama dilleri ile anadilin dışında iyi bilinen dil ya da diller açıkça ifade edilmelidir. Ayrıca, sahip olunan organizasyon yeteneği, iletişim becerisi gibi özellikler de daha önceden yaşanan deneyimlerden örnekler verilerek açıklanabilir.

  • sosyal etkinlikler, iş dışı ilgi alanları, uğraşlar:

Pek çok işveren yeni mezunların yeterli iş deneyiminin olmadığını bildiğinden dolayı, iş başvurusunda bulunan adayın verilen görevi fazla eğitime gerek olmadan yapıp yapamayacağını anlamak için sadece eğitim, iş deneyimi, yetenek ve becerilerine bakmaz. Bireyin boş vakitlerini nasıl değerlendirdiği, hobileri, gönüllü ve yardım amaçlı yaptığı işler, organize ettiği aktiviteler, bireyle ilgili bilgiler sağlar ve onun liderlik yeteneği, zamanı kullanabilme becerisi, ekip çalışmasına yatkınlığı gibi konular da işverene ipuçları verir.

  • referanslar:

“İstendiğinde sunulur” şeklinde yazılabileceği gibi, özgeçmişte belirtilmeyip ayrı bir beyaz A4 kâğıda yazılabilir ve mülakâta çağrıldığında özgeçmiş ile birlikte götürülür. Referans olarak gösterilen kişiler mutlaka önceden haberdar edilip izinleri alındıktan sonra yazılmalıdır.

  • kapak yazısı:

Özgeçmiş bir önyazı (başvuru mektubu) ile gönderilmelidir. Bu yazıda bazı kalıpların dışına çıkılarak işverene sahip olunan eğitim, yetenek ve becerilerin, başvurulan işle olan bağlantısını vurgulayarak görüşme talebinde bulunulabilir. Başvuru mektubunda, mektubun yazıldığı kişiye sayın yönetici/yetkili yerine adı, soyadı ve unvanıyla hitap etmek gerekir. Daha sonra kişi kendisini tanıtarak neden mülâkata alınması konusunda ilgi çekici ifadeler kullanabilir ve iş görüşmesi için nasıl irtibat kurulacağı ile ilgili olarak öneri sunabilir.

                         MÜLÂKAT (İŞ GÖRÜŞMESİ) REHBERİ

İş görüşmesinde, kuruluş yetkilileri ile aday birbirlerini tanımak için karşılıklı olarak biraraya gelirler. İşveren, firmaya ve işe en uygun kişiyi seçme amacındayken, aday da kendisi için uygun ve iyi bir gelecek sağlayacağına inandığı işe girebilmek  için çabalayacaktır. Genelde iş görüşmeleri iki aşamalı olmaktadır. İlki, insan kaynakları/personel yetkilileri olurken, ikincisi adayın elemanı olması düşünülen bölüm yöneticisi ya da yöneticileri tarafından yapılır. İlk görüşmeye daha çok aday çağrılıp daha kısa görüşme yapılırken, ikinci görüşmeye çok daha az sayıda kişi, daha uzun bir görüşme için davet edilir.

İş görüşmeleri farklı şekillerde olabilir. Aday ile tüm görüşmeler bire-bir olarak yalnız yapıldığı gibi  çok sayıda  görüşmeci ile aday aynı ortamda ya da görüşmeci grubu ile çok sayıdaki aday grubu birlikte görüşme yapabilir.Görüşme bir sohbet havasında geçebileceği gibi daha önceden planlanmış da olabilir.   Sorular kapalı uçlu, açık uçlu veya problem/örnek olaya ilişkin olarak hazırlanmış olabilir.

  • iş görüşmesine giderken

İş görüşmesine zamanında gitmek önemlidir. Geç kalmak çok önemli mazereti olmadıkça kişinin aleyhine olacaktır. Ancak çok erken gitmek de hoş karşılanmaz. En uygun zaman, görüşme saatinden 5 ya da 10 dakika önce görüşme yerine gelmektir. Görüşmeye giderken temiz ve düzgün giyinmek sadece iyi bir görüntü vermez, görüşülen kişiye de önem verildiğini belirtir.

  • iş görüşmesine hazırlık

İş görüşmesine çağrıldığında birey kendisini, kişisel özelliklerini, güçlü ve zayıf yönlerini profesyonel niteliklerini, amacını ve hedefini bilerek gittiğinde kendisi ile ilgili soruları daha bilinçli bir şekilde yanıtlayabilecektir. İş hayatının her aşamasını, geçmiş iş tanımını, üniversite bitirme ve iş değiştirme tarihini hatırlayamayan aday olumsuz puan alacaktır.

İş başvurusu yapılan kuruluşu tanımakta önemlidir. Kuruluşu ve iş tanımını bilen ve kendi özelliklerini bu yönde tanıtarak kuruluşa katkıda bulunabileceğini gösteren aday, mülakatı yapanlar üzerinde çok olumlu etki bırakır.

  • görüşme sırasında

Görüşme süresince aday görüşmeci ya da görüşmeciler tarafından dikkatle izlenir. Bu nedenle;

  • Görüşme odasına hafifçe gülümseyerek ve sıcak bir selam vererek girin.
  • Cep telefonunuzu mutlaka kapalı tutun.
  • Oturulacak yer gösterilmeden kesinlikle oturmayın.
  • Ne alçak ne de yüksek sesle konuşun.
  • Oturuşunuza dikkat edin, kendinizi kasmayın, mümkün olabildiğince rahat olun.
  • Karşınızdaki kişi/kişilerin yüzlerine ve gözlerine bakarak konuşun.
  • Görüşme yapan kişinin sözünü kesmeyin.
  • Olumsuz ve tek kelimelik yanıtlar vermekten kaçının. Yanıtını bilmediğiniz sorular karşısına  bilmediğinizi söyleyin ancak öğrenmeye hevesli olduğunuzu belirtin.
  • Kendinizi abartmayın ve kendinizle ilgili doğru bilgiler verin.
  • Sorulmadıkça maaş ve ücret ile ilgili konulara girmeyin.
  • iş görüşmelerinde en çok sorulan sorular
  • Neden bu kurumda çalışmak istiyorsunuz?
  • Bu işe neden sizi alalım?
  • Bu mesleği neden seçtiniz?Mezun olduğunuz üniversiteyi seçme nedenleriniz nelerdir?
  • Kısa ve uzun vadedeki amaç ve hedefleriniz nelerdir?
  • En güçlü ve en zayıf yönleriniz nelerdir?
  • Neler sizi motive eder ya da motivasyonunuzu kırar?
  • Takım çalışmasından hoşlanır mısınız?
  • Bu kuruluşa ne gibi katkılarınızın olacağını düşünüyorsunuz?
  • Kurumumuz hakkında ne biliyorsunuz?
  • adayın sorabileceği sorular

Genelde görüşme sonucunda görüşmeciler adaya “Sizin sormak istediğiniz bir soru var mı?”şeklinde son bir soru yöneltebilirler. Aday, mülâkat sırasında konuşulmayan pozisyon ve kuruluş ile ilgili birkaç soru sorabilir. Bu sorular, bireyin bilinçli ve donanımlı olduğunu gösterdiği gibi işi gerçekten istediğini de belirtmelidir.

Örneğin:

  • Eğitim programı var mı?
  • Eğer işe kabul edilirsem ne kadar süre içinde işe başlamam gerekiyor?

         vb.

iş teklifi aldıktan sonra eğer belirtilmemişse ücret ve işle ilgili diğer maddi konulara ilişkin sorular sorulabilir.